اندومتریوز چیست؟

اندومتریوز تصویر رحم

 

 

اندومتریوز، یکی از شایع ترین بیماری های زنان است. این بیماری در زنان سنین باروری بیشتر در حداقل ۵ تا ۱۰ درصد این رده سنی دیده می شود. اندومتریوز به معنی رشد نا به جای بافت اندومتر ( لایه داخلی رحم) در مکان های نا به جا مثل روی تخمدان ها، حفره لگن و پشت رحم می باشد. در سیکل های طبیعی قاعدگی، لایه داخلی رحم یا اندومتر ریزش کرده و از بدن دفع می شود. توصیه می کنیم مقاله کیست تخمدان در بارداری و خطرات و عوارض! در سایت ماماسلامت حتما بازدید نمایید.

 

 

 

 

اندومتریوز چیست؟

 

بافت طبیعی ای که در رحم وجود دارد و اندومتریوم نامیده می شود، بافتی است که تحت تاثیر هورمون ها در طول سیکل قاعدگی تغییر می کند.

در ابتدای سیکل که قاعدگی اتفاق می افتد، کل اندومتر فرو می ریزد و سپس در فاز فولیکولر (اولین مرحله از چرخه تخمدانی سیکل قاعدگی و فازی که در آن هورمون های استروژن وجود دارند) شروع به تکثیر می کند.

اگر فاز اندومتر در خارج از جای طبیعی خود قرار بگیرد و رشد کند، یک بیماری ایجاد می شود که این بیماری اندومتریوز نام دارد و یکی از بیماری های شایع در میان زنان می باشد.

در واقع این اتفاق زمانی رخ می دهد که این بافت به داخل مثانه، روده، لگن و دیواره های رحم می رود و در آن ها به اشتباه رشد می کند.

 

 

 

اندومتریوز تصویر خانم مبتلا به اندومتریوز

 

 

 

علائم اندومتریوز چیست؟

 

برخی از خانم ها علائم اندومتریوز خفیف را تجربه می کنند، اما برخی دیگر علائم متوسط تا شدیدی را خواهند داشت به طور کلی علائم در بین بیماران متفاوت است. شدت درد نشانگر درجه یا مرحله بیماری نیست. ممکن است یک نوع خفیف از بیماری داشته باشد اما درد زیادی را در این بیماری را تجربه می کنند.

درد لگن شایع ترین علائم اندومتریوز است. اما برخی از نشانه ها و علائم آن شامل موارد زیر است که عبارتند از:

درد:

 

درد قاعدگی اغلب می تواند قبل از شروع خونریزی قاعدگی شروع شود و در طول سیکل قاعدگی ممکن است ادامه یابد.

درد های شدید لگنی که گه گاه با تیر کشیدن درد به پاها، مقعد، مجاری ادراری همراه باشند می تواند از علائم اندومتریوز باشد.

شدت درد معمولا ارتباطی با شدت اندومتریوز ندارد، گاهی اندومتریوز خفیف، درد فراوان و گاه  شدید با درد خفیف تر بروز پیدا می کند.

 

 

کاهش میزان باروری:

 

اگر اندومتریوز از نوع متوسط یا شدید باشد و یا گرفتاری تخمدان ها سبب بروز چسبندگی ها یی شود که مانع از تحرک لوله های رحمی و تخمدان و مانع برداشت تخمک شود با کاهش باروری همراه خواهد بود.این مشکل در زنانی که باروری دارند نیز دیده می شود ولی معمولا از نوع خفیف می باشد.

 

 

علائم گوارشی:

 

این مشکل ممکن است با علائم شدید دستگاه گوارش (درد، تهوع، استفراغ، انسداد روده، خونریزی دوره ای از مقعد، سیری زود هنگام، نفخ و اتساع شکم و تغییر عادات دفع مدفوع همراه باشد. بیماران اندومتریوز گاهی بیمارانی هستند که مراجعات مکرر به کلینیک های گوارشی دارند و گه گاه علائم آن به صورت IBS (سندرم روده تحریک پذیر ) بروز پیدا می کند.

 

 

سقط خود بخود:

 

ارتباط بین سقط خود بخود و اندومتریوز نیز تایید شده است. که فاکتور های متعددی در این باره دخیل می باشد.

برای اطلاعات بیشتر از مقاله مهم ترین دلایل سقط جنین کدام است؟ در مجله اینترنتی ماماسلامت بازدید نمایید.

 

 

خونریزی های قاعدگی غیر طبیعی:

 

ممکن است تظاهر هر اندومتریوز به صورت لکه بینی قبل از شروع عادت و یا لکه بینی بعد از پایان عادت باشد. گه گاه این مشکل با خونریزی شدید دوران قاعدگی و افزایش طول مدت خونریزی همراه است.

 

 

 

اندومتریوز کاریکاتور رحم بیمار

 

 

 

علائم ادراری:

 

در صورتی که اندومتریوز به دستگاه ادراری نفوذ یافته باشد، علائم ادراری متفاوتی از خود نشان می دهد که می تواند از وجود خون در ادرار در آزمایشات اتفاقی به عمل آمده، تا درد زمان ادرار کردن، درد پهلو و تکرر ادرار و خون واضح در ادرار متغیر باشد. که ممکن است علامت گرفتاری حالب یا مثانه باشد.

 

 

علائم ارتوپدیک:

 

با توجه به احتمال دست اندازی اندومتریوز به اعصاب کف لگن ممکن است علائمی مشابه درد های منشاء گرفته از ستون فقرات ایجاد کند، مانند درد های مزمن و یا درد های تیر کشنده به اندام تحتانی. این بیماران اغلب در مراجعه به کلینیک های اعصاب و ارتوپدی یافته خاصی در رابطه با مشکلات ستون فقرات ندارند، ولی درد وجود دارد.

 

 

علائم ریوی:

 

در موارد بسیار نادر اندومتریوز از طریق جریان خون یا لنف و یا راه های دیگر در ریه نفوذ پیدا کرده و ممکن است علائم به صورت سرفه های خونی در جریان خونریزی قاعدگی تظاهر یابد.

 

 

علائم درگیری جدار شکم:

 

در صورت جایگزین شدن بافت اندومتریوز در جدار شکم که می تواند در محل برش سزارین یا عمل های دیگر شکمی و یا ناف باشد، هر ماه همراه با خونریزی های قاعدگی درد و تورم در این مناطق مشاهده می شود.

با وجود همه این موارد، گاهی این بیماری بدون علامت است و به صورت اتفاقی کشف می شود. در کل جزء بیماری ها نسبتا شایع و مزمن می باشد.

اما گاهی ممکن است که علائمی نداشته باشد. خانم ها باید به طور منظم معاینات و چکاپ های ماهانه و سالانه را انجام دهند. این پروسه به متخصص زنان و زایمان اجازه می دهد تا هر گونه تغییر را کنترل کنند.

 

 

 

 

اندومتریوز علائم اندومتریوز

 

 

 

 

روش های تشخیص اندومتریوز

 

معاینه لگن:

 

طی معاینه لگن پزشک با دست ارگان‌ های داخل لگن را از نظر ساختار های غیر طبیعی مانند کیست‌ های دستگاه تناسلی یا اسکار های پشت رحم لمس می‌ کند. اغلب لمس نواحی کوچک حاوی اندومتریوز ممکن نیست مگر اینکه باعث ایجاد کیست شده باشند.

 

 

معاینه واژینال:

 

در بیماری اندومتریوز شدید در حین حرکت رحم در معاینه واژینال بیمار دچار درد های شدید لگن می شود. پزشک در حین معاینه در بخش های پشتی رحم برجستگی هایی شبیه ندول احساس می کند که بسیار دردناک هستند.

 

 

سونوگرافی واژینال:

 

علائم اندومتریوز در سونوگرافی واژینال به صورت به عقب برگشتن رحم، چسبیدن تخمدان ها به یکدیگر، ضخیم شدن بافت بین رحم و روده ها و کیست های شکلاتی اندومتریوزی می باشد. در صورت دیده شدن کیست های شکلاتی ارزش سونوگرافی واژینال در تشخیص اندومتریوز بالاتر از نود درصد است.

 

 

ام ار ای:

 

یکی از روش های تشخیص اندومتریوز می باشد که در این روش درگیری احشای مجاور مثل روده ها نیز به خوبی امکان پذیر است.

 

 

لاپاراسکوپی:

 

لاپاراسکوپی یک روش مستقیم جراحی ارگان های شکمی و لگنی از طریق ایجاد یک برش کوچک دور ناف و ورود دوربین اندوسکوپی می باشد. بدیهی است که بهترین روش تشخیص اندومتریوز، لاپاراسکوپی می باشد. با استفاده از این روش موارد خفیف و بدون علامت نیز تشخیص داده می شود.

 

 

 

 

اندومتریوز تشخیص اندومتریوز

 

 

 

 

مهمترین عوارض اندومتریوز

 

اندومتریوز وضعیتی است که تنها چالش جسمانی به همراه ندارد بلکه گروه درگیر و خانواده‌ ها را با مشکلات دیگری همراه می‌ کند. از جمله می‌ توان به کاهش کیفیت رابطه جنسی اشاره کرد که به دلیل درد در زمان رابطه و یا پس از آن صورت می‌ گیرد.

اما از مهمترین عوارض اندومتریوز، مشکلات بارداری است، به طوری که آمار ها نشان می‌ دهد تقریبا یک سوم تا نیمی از زنان مبتلا به اندومتریوز، چالش‌ های جدی را در بارداری تجربه می‌کنند.

بهتر است از مقاله ناباروری چیست در وبسایت ماما سلامت نیز بازدید نمایید.

چنین مشکلاتی را می‌توان از طریق درمان  التیام بخشید با این وجود بسیاری از افراد مبتلا شدت خفیف تا متوسط، موفقیت شایانی در بارداری نیز کسب کردند.

پزشکان همواره به گروه بیمار توصیه می‌ کنند تاخیر در بچه دار شدن نداشته باشند تا شاهد بدتر شدن وضعیت نباشند.

سرطان تخمدان در افرادی که درگیر اندومتریوز هستند، بیش از حد انتظار شیوع دارد اما باید دانست در کل خطر این سرطان در ابتدا کم است. برخی از مطالعات نشان می ‌دهد که عوارض اندومتریوز می‌ تواند به عنوان یکی از عوامل تاثیر گذار در افزایش ریسک درگیری باشد، البته تعداد بیماران چندان بالا نیست و به عنوان یک سرطان نادر شناخته می شود.

 

 

 

 

روش های درمان اندومتریوز

 

قابل درک است که می خواهید هر چه زودتر از درد و سایر علائم اندومتریوز رهایی یابید. در صورت عدم درمان، این وضعیت می تواند زندگی را مختل کند. اندومتریوز درمانی ندارد، اما علائم آن قابل کنترل است.

گزینه های پزشکی و جراحی برای کمک به کاهش علائم و مدیریت هرگونه عوارض احتمالی در دسترس هستند. پزشک زنان احتمالا ابتدا درمان های محافظه کارانه را امتحان می کند. در صورت عدم بهبودی، ممکن است جراحی توصیه شود.

افراد واکنش متفاوتی نسبت به این گزینه های درمانی نشان می دهند. دکتر زنان به انتخاب روش درمانی مناسب کمک خواهد کرد.

دستیابی به گزینه های تشخیص و درمان در اوایل بیماری ممکن است نا امید کننده باشد. به دلیل مشکلات باروری، درد و ترس از عدم تسکین، کنترل این بیماری از نظر ذهنی دشوار است. گزینه های درمان اندومتریوز عبارتند از:

 

 

1. دارو های ضد درد

 

می توانید دارو های ضد درد مانند ایبوپروفن بدون نسخه را امتحان کنید، اما این ها در همه موارد موثر نیستند.

 

 

2. هورمون درمانی

 

مصرف هورمون های مکمل گاهی اوقات می تواند درد را تسکین داده و پیشرفت اندومتریوز را متوقف کند. هورمون درمانی در تنظیم تغییرات هورمونی ماهانه که موجب رشد بافتی هنگام اندومتریوز می شود، نقش دارد.

 

 

3. پیشگیری از بارداری به روش هورمونی

 

پیشگیری از بارداری به روش هورمونی با جلوگیری از رشد ماهانه و تجمع بافت اندومتر، باروری را کاهش می دهد. قرص های ضد بارداری و حلقه های واژن می توانند درد را در اندومتریوز هایی که خیلی شدید نیستند، کاهش داده یا حتی از بین ببرند.

تزریق مدروکسی پروژسترون (Depo-Provera) نیز در قطع قاعدگی موثر بوده و رشد کاشت اندومتر را متوقف کرده، درد و سایر علائم را تسکین می دهد.

به دلیل خطر کاهش تولید استخوان، افزایش وزن و افزایش میزان افسردگی در برخی موارد، این مورد ممکن است اولین انتخاب شما نباشد.

 

 

4. آگونیست ها و آنتاگونیست های آزاد کننده هورمون گنادوتروپین

 

خانم ها از آگونیست ها و آنتاگونیست های آزاد کننده هورمون گنادوتروپین برای جلوگیری از تولید استروژن تحریک کننده تخمدان استفاده می کنند. استروژن هورمونی است که به طور عمده مسئول ایجاد خصوصیات جنسی زنان است. جلوگیری از تولید استروژن مانع قاعدگی شده و یائسگی مصنوعی ایجاد می کند.

درمان با هورمون گنادوتروپین عوارضی مانند خشکی واژن و گر گرفتگی دارد. مصرف همزمان مقادیر کم استروژن و پروژسترون می تواند به کاهش یا جلوگیری از این علائم کمک کند.

 

 

 

اندومتریوز درمان اندومتریوز

 

 

 

5. دانازول

 

دانازول داروی دیگری است که برای جلوگیری از قاعدگی و کاهش علائم استفاده می شود. هنگام مصرف دانازول، بیماری ممکن است به پیشرفت خود ادامه دهد. دانازول می تواند عوارض جانبی داشته باشد، از جمله آکنه و پرمویی. رشد غیر طبیعی مو در صورت و بدن هیرسوتیسم نامیده می شود.

 

 

6. جراحی محافظه کارانه

 

جراحی محافظه کارانه برای زنانی است که می خواهند باردار شوند یا درد شدیدی را تجربه می کنند و هورمون درمانی برای آن ها موثر نیست. هدف از جراحی محافظه کارانه برداشتن یا از بین بردن رشد آندومتر بدون آسیب رساندن به اندام های تولید مثل است.

از لاپاراسکوپی، جراحی با تهاجم کم، برای مشاهده و تشخیص استفاده می شود. همچنین برای از بین بردن بافت اندومتر نیز کاربرد دارد. یک جراح برای توقف رشد و یا سوزاندن یا بخار کردن آن ها، شکاف های کوچکی در شکم ایجاد می کند. این روز ها معمولا از لیزر برای از بین بردن این بافت “نابجا” استفاده می شود.

 

 

7. جراحی آخرین گزینه (هیسترکتومی)

 

به ندرت، در صورتی که وضعیت با سایر روش های درمانی بهبود نیابد، دکتر متخصص زنان ممکن است به عنوان آخرین راه حل برداشتن رحم را توصیه کند.

در طی برداشتن کامل رحم، جراح رحم و دهانه رحم را برمی دارد. تخمدان ها نیز حذف می کنند، زیرا این اندام ها باعث تولید استروژن و در نتیجه رشد بافت اندومتر می شود. علاوه بر این، جراح ضایعات ایمپلنت قابل مشاهده را نیز از بین می برد.

هیسترکتومی معمولا درمانی برای این بیماری محسوب نمی شود. پس از این جراحی قادر به بارداری نخواهید بود.

 

 

 

 

اندومتریوز تصویر خانم با در های قاعدگی

 

 

 

چه گروهی در معرض خطر درگیری با اندومتریوز هستند؟

 

عوامل متعددی ممکن است احتمال درگیری را برای گروهی از افراد افزایش دهند از جمله می‌ توان به:

  • نداشتن سابقه زایمان
  • شروع پریود در سنین پایین
  • یائسگی در سنین بالاتر
  • دوره های قاعدگی کوتاه به طور مثال کمتر از ۲۷ روز
  • دوره ‌های قاعدگی سنگین بیش از ۷ روز
  • داشتن سطح بالاتری از استروژن در بدن
  • شاخص توده بدنی پایین
  • سابقه خانوادگی درگیری با این بیماری
  • داشتن مشکلات مانع عبور خون از بدن در دوران قاعدگی
  • اختلال دستگاه تناسلی

معمولا شروع علائم اندومتریوز، پس از چندین سال بعد از نخستین قاعدگی صورت می گیرد، نشانه‌ ها و علائم اندومتریوز ممکن است در برخی از افراد پس از بارداری بهبود یابد.

مطالعات مشخص کرده است، بسیاری از افراد، پس از یائسگی به طور کامل از چالش ‌های ناشی از این بیماری، رها می شوند مگر اینکه استروژن دریافت شود.

 

 

گروه تولید محتوا
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *